INTERVIEW met Pippo Delbono

Op vraag van zijn diepgelovige, stervende moeder maakte Pippo Delbono – uit het geloof gevallen Christen – een voorstelling naar het evangelie. Het werd een stream of consiousness van overweldigende beelden, muziek en gevoelens die boven alles de geest van deze tijd weten te vatten. Ultieme ode aan de liefde, ultiem verzet tegen de dood. We zijn fier dat we deze even weerbarstige, genereuze als poëtische voorstelling in Brussel kunnen tonen.

Pippo Delbono is een fenomeen. Excentriek theatermaker en levenskunstenaar. Met zijn eigenzinnige, poëtische, persoonlijke, liefdevolle en van punk doordrongen theatertaal bekleedt hij een volstrekt unieke plek op de internationale theaterscene. In zijn stukken balanceert Delbono op de grens van het publieke en het intieme, het autobiografische en het universele.

De titel is Vangelo, gezien de voorstelling is gebaseerd op het evangelie. In zekere zin kon een toneelstuk echter niet meer actueel en hedendaags zijn dan dit.
Het is inderdaad zo dat het Vangelo vandaag de dag een grote relevantie heeft. Het evangelie was de boodschap van Christus in een tijd toen slavernij nog bestond. Het introduceerde het concept van menselijke gelijkheid alsook die van naastenliefde. Die uitspraken zijn meer dan ooit actueel, revolutionair en cruciaal in onze wereld nu, waar nieuwe muren worden opgetrokken, nieuwe vormen van racisme en vreemdelingenhaat ontstaan en machtswellustige mensen de wereld regeren, terwijl ze onverschillig tegenover anderen staan. De woorden van het evangelie zijn niet moeilijk te begrijpen; toch is de boodschap tegelijkertijd eenvoudig en complex, zo complex als de tijd waarin we leven.

Is uw visie op het Bijbelse evangelie veranderd na de creatie van dit stuk?
Ik heb een sterke katholieke achtergrond. Mijn moeder was een zogenaamd 'fantatiek gelovige': ze bracht veel tijd door in de kerk en had zowel de meest rigide als de mooiste aspecten ervan in zich opgenomen. Dat heb ik jaren geleden achter mij gelaten. Ik beoefen het boeddhisme al bijna dertig jaar en werk op de een of andere manier precies aan het onderdrukken van die geschiedenis, die cultuur. Door er op een jonge en spontane manier naar terug te keren, ging ik de woorden van het evangelie lezen als waren ze de verzen van een dichter. Uiteindelijk heb ik woorden van grote openheid, vrijheid en revolutie gevonden. Ik heb ook nagedacht over het verraad van Christus: misschien werd die al van bij de aanvang bewerkstelligd, en leidde zo geleidelijk naar de hedendaagse structuur van de kerk en het ontstaan van al de instellingen die gebruik konden maken van theorieën rond geboorte, leven en dood om macht te creëren.

Denkt u dat uw moeder tevreden zou zijn met het resultaat?
Ik heb in elk geval aan mijn moeder gedacht terwijl ik aan het toneelstuk werkte. Ze had me wel gevraagd om het te doen, maar ik zou niet eender wat aanvaard hebben alleen maar om haar tevreden te stellen, zoals bv. een toneelstuk over Finse confituren. Ik besloot om hieraan te werken vanwege de plaats die mijn moeder inneemt in een hele Europese generatie en beschaving, die een heel pad in de geschiedenis konden bouwen. Ik geloof in het belang daarvan. Ik denk dat mijn moeder waarschijnlijk volwassen werd na haar dood. Als er ten minste een "hierna" bestaat, in een ruimte die geen ruimte is en een tijd die geen tijd is. Als die niet-ruimte buiten de mentale concepten van ruimte en tijd echt bestaat, dan is er daar vast en zeker iets dieps van mijn moeder aanwezig. Niet echt mijn moeder met haar principes, maar een groter en heiliger iets.

U reist vaak doorheen Europa met uw stukken. In hoeverre denkt u dat het is belangrijk om Vangelo in Brussel op te voeren? Het is een stad met 180 verschillende nationaliteiten, vele talen en het is ook de hoofdstad van de Europese Unie. 
Ik geloof steevast dat waar verschillende mensen naast elkaar leven, er een goede kans is op een gedeeld pad. Zoniet, dan kunnen er conflicten ontstaan. Als je kijkt naar alle grote conflicten, dan lijkt het inderdaad dat de meeste net ontspruiten in gebieden die worden bewoond door verschillende volkeren: denk bv. aan Israël en Palestina, of aan Sarajevo. Maar zoals Christus al zei, kan het zaad, na zijn val overleven, en op de grond blijven liggen, of sterven en nieuw leven, nieuwe vruchten produceren. We maken allemaal deel uit van dit pad – we zijn allemaal geboren, we worden allemaal oud, we gaan allemaal sterven. Dat geldt voor iedereen, van de laatste vluchteling die verdrinkt in het water tot de president van de VS. Op de een of andere manier delen we toch allemaal hetzelfde lot. Hoewel dat een heilige gedachte is, neemt ze niet de vorm aan van een religieus of spiritueel proces, maar ze manifesteert zich eerder als een bewustzijn. Door dat bewustzijn is de enige kans om met andere mensen samen te leven het bouwen van een gemeenschappelijk pad. In een stad als Brussel, en in een tijd als deze – waarin gevaarlijke muren worden opgericht – is het dus van fundamenteel belang dat een harmonie van verschillen wordt gecreëerd. Ik hou van deze zin uit een film van Bergman: "Het theater is een ontmoeting tussen mensen." Ik zou eraan willen toevoegen dat het theater een ontmoeting tussen verschillende mensen is. En het is precies wanneer verschillende mensen de juiste manier vinden om elkaar te ontmoeten, dat een grote revolutie kan ontstaan.