Bruno Vanden Broecke over Para: “In een hol vat kan je veel steken.”

Raven Ruëll, David Van Reybrouck en Bruno Vanden Broecke hebben in alle stilte gewerkt aan hun nieuwe voorstelling Para. Het is voor Van Reybroucks het sluitstuk van zijn trilogie over Afrika die begon met Die Siel van die Mier en vervolgd werd met Missie, de wonderlijke monoloog over missionaris André. Zelfde team, negen jaar later.

Vanden Broecke: “Het is raar om weer met hetzelfde team aan de slag te gaan. Maar Raven (Ruëll, regisseur) en ik hebben maar een half woord nodig en we zijn weer die onnozelaars van negen jaar geleden. En werken met een tekst van David Van Reybrouck is altijd een plezier.”

Missie was en is nog steeds een succes. De druk op de nieuwe voorstelling Para moet hoog zijn? 
Vanden Broecke: “Ja. Daarom hebben we lang gewacht om ermee naar buiten te komen. We wilden werken, los van verwachtingen en mensen die al ticketjes kopen.”

Raak je Missie niet beu gespeeld?  
Vanden Broecke: “Nee. Ik speel het in vier talen (Nederlands, Frans, Duits en Italiaans, n.v.d.r.), dat zorgt voor afwisseling. En elke avond is anders. Daar zorgt het publiek voor. In negen jaar gebeurt er veel: mijn vader is gestorven, ik ben zelf nog twee keer vader geworden ... Ik betrap me erop dat ik de tekst, die zo universeel is, elke keer weer aftoets aan mijn leven op dat moment. Dat zegt alles over de kwaliteit van de tekst.” 

Deze keer geen missionarissen maar para's aan het woord. Wat treft je in dat beroep? 
Vanden Broecke: “De reis die een mens moet afleggen om soldaat te worden. Om iemand te kunnen vermoorden. Eerst moet je helemaal leeggemaakt worden. In de tekst staat letterlijk: in een hol vat kan je veel steken. Alleen zo kan je bevelen klakkeloos uitvoeren.
Op het terrein is er vaak eindeloze verveling, op die paar momenten na waarin alles net razendsnel moet gaan. Dat contrast. En dan thuiskomen en je eenzaam voelen, want begin maar eens woorden te zoeken voor wat je hebt meegemaakt.” 

De voorstelling baseert zich op gesprekken met para's die begin jaren negentig de missie in Somalië hebben meegemaakt.  
Vanden Broecke: “Iedereen kent Rwanda nog, maar Somalië was de grootste Belgische naoorlogse legeroperatie. Bijna 3000 para's zaten daar. Wat is hun verhaal? David Van Reybrouck wil een stem geven aan niet voor de hand liggende beroepen. Een missionaris, een para. Mensen die in onze maatschappij een bepaalde plaats innemen, en die het verdienen om gehoord te worden. Hij wil ze inzichtelijk maken. Niet om ze in een positief of negatief daglicht te stellen, maar om ze te leren begrijpen. Levens zitten ingewikkelder in elkaar dan je denkt. En nog ingewikkelder áls je denkt.”

Interview door Kris Kuppens

Brussels